Warunki pracy naukowej cz. 14

Trzecim z kolei warunkiem owocnej działalności naukowej, to obok wrodzonego uzdolnienia i wytrwałej pracowitości — środowisko odpowiednie.

W Anglii i Ameryce widzimy przykłady tz. prywatnych uczonych, tj. badaczy nie zajmujących katedr uniwersyteckich, lecz wiodących życie zupełnie niezależne. Klasycznym przykładem jest Karol Darwin. Odziedziczywszy po ojcu taki majątek, że mógł spokojnie i bez trosk wszelkich żyć, nie oddając się żadnej pracy zarobkowej, Darwin osiedlił się w pięknem i zacisznym ustroniu Down pod Londynem, we dworku własnym, otoczonym gajami i łąkami, gdzie na łonie ukochanej rodziny spędził większą część swego niezmiernie pracowitego i dla ludzkości owocnego żywota. Tu miał swe laboratorium, urządził sobie oranżerię, do której wprost z gabinetu jego było wejście, a w której hodował rośliny przedziwne, badając ich życie i obserwując tysiączne, niezmiernie interesujące przystosowania w ich budowie i czynnościach. Tu posiadał bardzo bogatą bibliotekę podręczną, z której w każdej chwili mógł korzystać, tutaj podczas samotnych przechadzek w swej wiosce oddawał się w ciszy głębokim rozmyślaniom nad czynnikami rozwoju organicznego.