Monthly Archive:: Lipiec 2017

Warunki pracy naukowej cz. 8

Nauka wymaga najzupełniejszego od dania się jej, nie znosi niczego obok siebie, oddania się jak wielka pani, której oddać należy całe serce, ale której połowicznie służyć nie można. Stąd też prawdziwy badacz naukowy służy tylko nauce, a jeśli zajmuje się od czasu do czasu i czym innym, np. jakąś pracą t. z. społeczną, to tylko […]

Warunki pracy naukowej cz. 7

Wybitną cechą pracowitości uczonego jest korzystanie z chwil. Owe pięciominutki, kwadransy pomiędzy jednym zajęciem dziennym a drugim, owe przerwy pozornie drobne – tworzą w ciągu miesięcy całe tygodnie, a w ciągu lat – całe miesiące. Uczony, korzystający z tych chwil, żyje o wiele lat dłużej. Opowiadają o Darwinie, że nigdy nie wzdragał się zabrać do […]

Warunki pracy naukowej cz. 6

W związku z tą pracowitością pozostaje często zwyczaj uczonych szybkiego krzątania się w pracowni, spiesznego chodzenia, momentalnego przerzucania się z jednej roboty do drugiej, jak gdyby dla zaoszczędzenia chwili czasu. Pamiętam szybkie kroki i gorączkowe niemal ruchy Hoyera w pracowni jego w Warszawie, w której tak podniosła panowała atmosfera naukowa. O Davym opowiadają, że z […]

Warunki pracy naukowej cz. 5

W nauce mamy olbrzymów myśli, a kto swym wzrokiem więcej niż olbrzym ogarnąć pragnie, ten musi stanąć ponad nim. Poznanie myśli tych mocarzy ducha, przyswojenie ich sobie, przetrawienie dokładne wymaga wielkiego nakładu pracy. A w każdej dziedzinie twórczej pracy naukowej mamy poprzedników w osobach takich wielkich potentatów myśli, których zgłębić należy. Praca twórcza naukowa wymaga […]

Warunki pracy naukowej cz. 4

Pierwszym zatem warunkiem biologicznym przyszłego badacza jest uzdolnienie w pewnym kierunku, wybiegające po nad miarę przeciętną oraz szczególna skłonność do pewnej dziedziny badań. Takie uzdolnienie i taką inklinację już za młodu widzimy w życiu wszystkich wielkich badaczy. Drugi warunek to pracowitość, przekraczająca miarę zwykłej, przeciętnej. Pod tym względem uczony różni się zasadniczo od artysty lub […]

Warunki pracy naukowej cz. 3

Nie ulega wątpliwości, że wszyscy ludzie wybitni, którzy z czasem zasłynęli jako badacze niepośledniej miary, odznaczali się już w bardzo wczesnym wieku wybitnym uzdolnieniem, wyraźną inklinacją w pewnym kierunku, niekiedy w stopniu bardzo wysokim, co właśnie przeszkadzało im często w równomiernym traktowaniu nauki szkolnej. Powtarza się tu to samo, co wszędzie indziej; szablonem i przeciętnością […]

Warunki pracy naukowej cz. 2

Koledzy nazywali Darwina pogardliwie „gazem”, a nauczyciele z ubolewaniem spoglądali na jego bezcelowe i bezsensowne, jak sądzili, zajęcia, którym się oddawał wspólnie z bratem w godzinach pozaszkolnych. Podobnie też słynny fizyk i chemik angielski Humphry Davy odznaczał się za młodu bystrymi zdolnościami w pewnym kierunku, budził podziw u kolegów, puszczając wspaniałe ognie sztuczne, które sam […]

Warunki pracy naukowej cz. 1

Ludzie, którzy wybitnie się zasłużyli na polu badań naukowych, okazywali już zwykle od najwcześniejszej młodości szczególniejsze uzdolnienie w pewnym kierunku i różnili się pod tym względem od przeciętnych towarzyszy szkolnych, jakkolwiek pod innymi względami okazywali często zdolności zwykłe, przeciętne, a nawet niekiedy mniejsze niż średnie. U ludzi tych objawiał się tedy bardzo wcześnie pewien indywidualizm […]

Urok badań naukowych cz. 12

Element ambicji osobistej odgrywa tedy rolę niemałą w twórczej pracy naukowej, ale rolę stanowczo drugorzędną wobec samego zamiłowania do dociekań bez względu na osobę badacza. Ale jest to ambicja jedna z najszlachetniejszych. Gdzież jej zresztą nie ma? Przecież w najbardziej altruistycznym czynie tkwi ostatecznie znaczna doza egoistycznej ambicji; gdy najlepiej czynię ludzkości, gdy poświęcam swe […]

Urok badań naukowych cz. 11

Ciało wielkiego uczonego złożono we wspólnym grobie, jak to było w zwyczaju w Paryżu, gdy rodzina nie miała żadnych środków. Po wielu latach cmentarz przekopano, zatarła się pamięć, gdzie spoczęły kości słynnego badacza i gdy obecnie Francja postawiła w Paryżu wspaniały pomnik wielkiemu swemu synowi, nikt nie wie, gdzie są złożone szczątki jego. W tym […]